Категории
Ваши книги
Книги которые читаете
Полынь-трава Знак бяды Сто лет спустя… [Фанфик] Судьба (книга вторая) Рассвет страсти Тайм менеджмент. Искусство планирования и управления своим временем и своей жизнью Невеста по найму 5 языков любви Поцелуй бабочки Знаки зодиака или астрология с улыбкой Тайная доктрина. Том 1 Настольная книга стервы Кузькина мать. Хроника великого десятилетия Эмоциональный шантаж Я пережила Освенцим Секреты о мужчинах, которые должна знать каждая женщина Тайна гибели группы Дятлова. Документальное расследование Отношение определяет всё! Священная кровь Мужчины с Марса, Женщины с Венеры Дорога к дому Один в океане Мои посмертные приключения Радость воспитания. Как воспитывать детей без наказания Сила ведьм С компьютером на ты. Самое необходимое Путешествие Демокрита Крушение Язык жестов - путь к успеху Привычки на миллионы долларов Мотивация и мотивы Музыка простыней. Раскрывая секреты сексуальной близости в браке Дети Индиго Занимательная физика отношений Настоящий мачо Пленница волка Бхагавадгита Синдром стога сена Практический аудит: учебное пособие Свидание красавицы с чудовищем [любительский перевод] Первые шаги с Windows 7. Руководство для начинающих Бхагавадгита Секрет абсолютно женственности Свобода Шамана Психологическое айкидо Травматология любви Нет диетам, или Простой путь к снижению веса Мой сексуальный телохранитель Метод Ключ в борьбе со стрессом Чеченский капкан Конец феминизма. Чем женщина отличается от человека Ожидание друга, или признания подростка Энергия воды Как обойти блокировку сайта Как заставить мужчину слушать, а женщину молчать Язык телодвижений Обретите здоровье, богатство и счастье, используя силу подсознания Маленькая ручка Менталист. Настольная книга развития сверхспособностей сознания Кирпичи Как стать богатым за один год Крах теории эволюции Их невинная пленница Психология шизофрении Самоорганизация по принципу „изнутри наружу“. Система эффективной организации пространства, предметной среды, информации и времени Женские заговоры на любовь, здоровье и счастье Путь Дзэн Инцест Мастер и Маргарита - за Христа или против? Хакеры сновидений Искусство торговли по методу Сильва Мужчины с Марса, Женщины с Венеры Вы просто ему не нравитесь: вся правда о мужчинах Школа красоты для стервы Прыжок в ледяную воду 99 франков Как выжить в зоне. Советы бывалого арестанта Палач Неписаный кодекс везунчика. Как стать баловнем судьбы Послы Млечного Пути Легкий способ бросить пить О чем думает ваша собака Том 1. Введение в астрологию Конец феминизма. Чем женщина отличается от человека Трах-тебе-дох. Рассказ второй. Аморилес Путь программиста: от 100$ до 10000$ в месяц Максимальный риск Сыроедение Ходячая катастрофа Гипноз и самогипноз. 100 секретов вашего успеха Об интеллекте Записки командира штрафбата Руководство к просветлению для ленивых Око возрождения - древний секрет тибетских лам Выходы из тела. Управление реальностью Поспешное замужество 25 золотых правил, которые должна знать каждая женщина Техники холодных звонков, которые действительно работают Этика блядства Восхитительный Свобода от известного Тайный соблазн 02_Путь Иисуса Протоколы колдуна Стоменова Тайный знак Мечта Тренинг динозавров. Забытые секреты силы и развития тела. Обида Учебник логики Усовершенствуйте свою память Веселая таблица умножения Юридическая психология В поисках Города Богов. Том 1.Трагическое послание древних. Скорочтение со скоростью света Вещи в теле Допрос Чем действительно является Amway? Вульфен Самоанализ Руководство богатого папы по инвестированию Дети с небес Лечебная пирамидка. Что это такое? У подножия старого замка После заката с негодяем Железная дорога Психология шизофрении Крайон. Большая книга медитаций. Послания от Источника Чем действительно является Amway? НЛП. Техники россыпью Сто лет спустя… (фанфик) Грани Агни Йоги. Том 1 Счастливее Бога: Превратим обычную жизнь в необыкновенное приключение Язык телодвижений Домашнее холотропное дыхание Черная Луна в Знаках: демоны внутри нас Психопатология. Том 2 Непознанный Мир Веры Социальная психология Опыт дурака, или путь к прозрению Анастасия Детство (Повесть) Черемша Дети с небес Целебная система бесслизистой диеты Улучшение зрения без очков по методу Бейтса 7 вещей, о которых он вам никогда не расскажет Улучшение зрения без очков по методу Бейтса В городе Сочи темные ночи (сборник) Я так и знал! Теория ограничений для розничной торговли Библиотекарша Ночь без права сна Подсознание может всё! 10 секретов любви Непобедимый интроверт Архетип и символ Убийственные оргазмы Самоучитель Skype. Бесплатная связь через Интернет Формулы денег Величайший в мире торговец Простор Учебник магии Опыт дурака, или путь к прозрению Грани Агни Йоги. Том 2 Идеальная химия Апокалипсис 2012 или Пророчества Майя Вопрос времени Мне всегда везет! Символы фэн-шуй для вашего дома Путешествие души Сердце света Мои пятнадцать редакторов (часть 2-я) Коактивный коучинг Свобода от известного Зелень для жизни Женщины, которые любят слишком сильно Слепая сова Учение дона Хуана Под знаком индиго Меняю себя! Селф-коучинг Я вас жду 22 закона создания брэнда Инопланетные цивилизации Атлантиды Общаться с ребенком. Как? Моя история Внешность - это не главное! Психодрама крупным планом. Анализ терапевтических механизмов Аферистка. Дело Тимошенко Сказать жизни Да Сэнсэй. Исконный Шамбалы Патопсихология Алхимик Гипноз. Самоучитель Заговоры печорской целительницы Марии Федоровской Юридическая психология Курс выживания для подростков Жизнь и Учение мастеров Дальнего Востока Общаться с ребенком. Как? Измени свое сознание - изменится твоя жизнь Хрестоматия по конфликтологии Всеобщая теория всего Эго, голод и агрессия Самоучитель по развитию интуиции Гипноз для начинающих Магия: привлекаем любовь и счастье О характерах людей Веселая таблица умножения Сила позитивного мышления Беседы с Богом (необычный диалог). Книга 1 Как стать владельцем своего магазина, не слезая с дивана Путь художника. Ваша творческая мастерская Пол и характер Психология и педагогика
Просмотреные книги
Как найти и скачать в Интернете любые файлы А я был в Компьютерном Городе

Читалка - Знак бяды


Васіль Быкаў Знак бяды

Час і людзі не шмат чаго пакінулі ад колішняй хутарской сядзібы, рэшткі якой спакваля праглынула зямля і развеяў вецер. Дзе-нідзе толькі выглядвалі на паверхню яе скупыя адзнакі: вуглавы камень падмурка, прытаптаны бугор бітай цэглы ды дзве гранітныя прыступкі каля былога ўвахода ў сені. Прыпарожныя гэтыя камяні ляжалі на тым самым месцы, што і сто год назад, і дробныя рудыя мурашы, якія недзе паблізу аблюбавалі сабе прыстанішча, дзелавіта снавалі па ніжняй прыступцы. Алешнік з рова, адхапіўшы добрую частку хутарскога поля, падступіў да самай сядзібы, на месцы істопкі па-царску разросся густы куст шыпшыны сярод буйных зараснікаў дзядоўніку, крапівы і малінніку. Ад калодзежа нічога не засталося, зруб, пэўна, згніў або яго расцягалі людзі, вада, апынуўшыся без патрэбы, знікла ў глыбіні зямлі. На рагу колішняй хаты неўпрыцям вылезла з пустазелля калючая дзічка-груша — можа, парастак ад колішніх груш-спасовак, а можа, выпадковая самасейка, занесеная з лесу птушкамі.

З дарогі, ад гасцінца, мала што выдавала тут былую сядзібу, хіба што адна з дзвюх ліп, якія колісь раскашавалі абапал варотцаў на ўездзе. Другой даўно не было, а гэтая, што засталася, мела жахлівы выгляд: абгарэлая і аднабокая, з тоўстым каржакаватым камлём, у якім зеўрала шырокая шчыліна дупла, яна незразумела як трымала на сабе некалькі тоўстых галінастых сукоў. Птушкі, якія часам прыляталі з лесу, чамусь ніколі не апускаліся на яе голле, лепей садзіліся на рослы алешнік побач. Вароны, магчыма, памяталі нешта, а можа, сваім птушыным інстынктам адчувалі ў гэтым знявечаным дрэве злую прыкмету няшчасця, знак даўняй бяды. Зрэшты, знак гэты ляжаў тут на ўсім: на скупых рэштках сядзібы, зарасніках дзядоўніку і крапівы, якія буйна раскашавалі ў спакоі, на самазадаволенай непрыступнасці калючай шыпшыны і нават мізэрнай, з пакручастым голлем дзічцы. І толькі маладая тоненькая ліпка, што зусім нядаўна выкінула да сонца лічаныя свае лісточкі, у сваёй безабароннай адвазе здавалася

госцяй з іншага свету, увасабленнем надзеі і другога, інакшага, жыцця.

Напэўна, усё астатняе належала тут мінуламу, скаронаму тленам і небыццём.

Усё, апроч непадуладнай часу, цярплівай і негаваркой чалавечай памяці, надзеленай спрадвечнаю здольнасцю ператвараць мінулае ў цяперашняе, звязваць сучаснае з будучым.

1

З цярплівай ненасытнасцю карова скубла воглую зранку траву, як заўжды, мерна тупаючы сваім звыклым шляхам: каля гасцінца, па зарослай быльнягом канаве, невысокім прыдарожным адхоне, пасля цераз травяністы лапік ля белага, бы ўкормлены парсюк, валуна і далей да самага ўзлеску, што шырокай дугой ахопліваў палявы грудок з хутарам. Сцепаніда ведала, што на ўзлеску карова паверне ад дарогі ўбок — цераз пагорак да Баранняга Логу, і там ужо трэба глядзець пільней, каб не шмыганула куды далей з воч. Бабоўка на тое была спрытнюга, і не зважай, што пярэстая — белыя плямы па чорным, — а калі згубіцца, дык пабегаеш, шукаючы па хмызняках. Але гэта там, далей на ўзлеску, а тут дзецца ёй не было куды: невысокая насыпка дарогі ды голы прасцяг бульбянішча — тут можна і пасядзець у спакоі. І Сцепаніда прысланілася клубам да гладкага бока валуна, шчыльней саставіла ў траве босыя ногі і не пільна нават глядзела на тую Бабоўку.

Было не сцюдзёна, трохі зябкавата нагам у воглай траве і ветрана. Неба спрэс усцілалі хмары, сонца не паказвалася ад рання. Зрэшты, цяпер з яго не шмат і карысці, таго восеньскага сонца, хіба было б весялей, калі б яно на якую гадзіну выбавілася з-за хмар. А так шэрае непрытульнае поле захлыналася ў ветраным шолаху быльнягу ды ўкарэлага каліўя бульбоўніку на шырокай пагоркавай ніве; міжвольна карцела адвярнуцца ад ветру, тужэй захінуць полы ватоўкі і не кратацца. Поруч, на гасцінцы, як і заўжды апошнія тыдні, было ціха, пустэльна, цяпер тут амаль не ездзіў ніхто і не хадзіў. Калі часам і трапляўся які хадок, дык болей уранку, — якая-небудзь кабеціна з суседняй вёскі па невялікай патрэбе ў мястэчка. Гэтая ціша на гасцінцы спярша

аж бянтэжыла Сцепаніду, асабліва пасля таго, як тут гуло, раўло і стагнала ад машын, падводаў, гармат, а таксама безлічы войска, што валам валіла адтуль, ад граніцы, на ўсход. Здавалася, вялікаму таму гармідару не будзе канца, а з ім не скончыцца і турботны неспакой на хутары. Ведама ж, прыдарожная сядзіба — усім пад рукой і навідавоку. Сцепаніда з Петраком збіліся з ног, спатыкаючыся і пасабляючы, чым было можна, усім, што заязджалі, забягалі, спыняліся, каб напіцца, перадыхнуць у спякоту пад ліпамі, а то пераабуцца ці папытаць дарогу. Толькі неяк пад вечар на гасцінцы стала вальней, рух парадзеў, гатовы зусім прыпыніцца, чырвонаармейцы пачалі паварочваць у поле абапал дарогі і разышліся ўпоперак па бульбоўніку. Два камандзіры, што конна завіталі на хутар, нешта доўга разглядалі на карце, а іхні баец-канавод папытаўся ў яе вядра, каб напаіць коней, і, аддаючы, сказаў, што тут будзе бой, заставацца на хутары нельга. Дужа напалохаўшыся тады, Сцепаніда забратала Бабоўку і падалася расцяробамі ў Баранні Лог. На сядзібе ўсё ж застаўся Пятрок — сядзібу нягожа было пакідаць без нагляду. Трываючы вялікі страх, Сцепаніда пераседзела ў бярэзніку ноч і палову наступнага дня, але бою не было чуваць, только паўднём угары паявіліся самалёты і здрыганулася зямля, дзесьці забахала, засакатала і ў небе за логам паўстаў шэры слуп дыму, нешта там загарэлася. Спакваля, ачуняўшы ад першага страху, яна сцяміла, што гэта далёка, усё на тым жа гасцінцы ці, можа, нават далей, у мястэчку. Адвячоркам усё тое прыціхла, нібы і не пачыналася, яна трохі счакала яшчэ, а пасля боязна павалаклася з каровай да хутара, не ведаючы нават, ці ўбачыць што ад свайго жытла, ды і Петрака таксама. Але хутар, як заўжды, ціха стаяў сабе наводдалек ад дарогі пад старымі ліпамі, а на падворку, вылезшы з пограба, тупаў з саломай у барадзе яе Петрачок. Знаёмы дымок ад яго самакруткі струменіў цераз паркан па ветры.

Той ноччу чырвонаармейцы пакінулі на бульбяным пагорку недакапаную крывуляку-траншэю і некуды сышлі